Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/index.php:8) in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/index.php on line 12

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/index.php:8) in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/index.php on line 13

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/index.php:8) in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/index.php on line 15

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/index.php:8) in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/index.php on line 16

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/index.php:8) in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/index.php on line 17
Dom Towarowy Bracia Jab�kowscy
Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/init.php on line 15

Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/init.php on line 16

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/index.php:8) in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/init.php on line 19

Notice: ob_end_flush(): failed to delete and flush buffer. No buffer to delete or flush in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/index.php on line 41

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/lib.php on line 132

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/lib.php on line 132

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/lib.php on line 132

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/lib.php on line 132

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/lib.php on line 132

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/lib.php on line 132

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/lib.php on line 132

Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/urle.php on line 120

Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/urle.php on line 121

Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/urle.php on line 123

Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/urle.php on line 124

Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/urle.php on line 125

Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/urle.php on line 126

Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/urle.php on line 128

Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/urle.php on line 129

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/urle.php on line 139

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/dtbj/ftp/braciajablkowscy.pl/inc/urle.php on line 155
Dom Towarowy Bracia Jab�kowscy
Feliks Jabkowski
Romans Ekonomiczny
Oddajc do rk czytelnika ksik autorstwa mojego Ojca - Feliksa Jabkowskiego czyni to z przekonaniem, e warto zagbi si w t lektur. Pierwsze wydanie ksiki pt. "Romans ekonomiczny" ukazao si w 1980 r. Podjem si wskazania we wstpie na to, co, pomimo upywu czasu, jest
w tej lekturze cenne i aktualne. Dlaczego po 25 latach zdecydowaem si
na wznowienie ksiki Feliksa Jabkowskiego, wprowadzajc znaczne uzupenienia? Otworzenie moliwoci dla gospodarki rynkowej w Polsce po 1989 r. szybko zaowocowao powstaniem tysicy prywatnych firm. Niemao pord nich
byo i jest ocenianych krytycznie: a to jako przykad uwaszczenia nomenklatury,
a to jako rezultat dziaa w szarej strefie, a to z powodu bezwzgldnego erowania
na pracownikach i partnerach w interesach. Cho to nie cakiem logiczne, temu krytycyzmowi towarzyszy czsto lepa fascynacja odniesionymi sukcesami - droga
od ka polowego na Stadionie Dziesiciolecia do rezydencji w Konstancinie, e posu si powszechnie znanymi symbolami, odbyta przez niektrych w cigu kilku lat, przemawia do wyobrani. Tymczasem uwaam, e wczeniej lub pniej po urzeczeniu sukcesem przyjdzie tsknota za rzetelnoci, trwaoci i solidnoci podejmowanych przedsiwzi gospodarczych. Jestem przekonany,e w takim wanie nurcie warto bliej pozna histori poczyna gospodarczych, trwajcych dziesitki lat i kontynuowanych przez kolejne pokolenia. Jeli jednym z celw wacicieli przedsibiorstwa jest przekazanie firmy w dobrym stanie w rce nastpnego pokolenia, to mniej w niej miejsca na denie do szybkich zyskw bez ogldania si na okolicznoci, na nieliczenie si z opiniami klientw czy pracownikw. Firmy, ktre tego nie dostrzegay, po prostu przestay istnie. Peen dziejowych zawieruch wiek XX, a zwaszcza niesprzyjajce prywatnym poczynaniom 45 lat po II Wojnie wiatowej sprawiy, e zachoway si tylko nieliczne przedsibiorstwa, kontynuujce tradycje wczeniej wypracowanej marki. W tym kontekcie postrzega mona losy firmy Dom Towarowy Bracia Jabkowscy S.A., ktra w 2004 roku obchodzia 120-lecie powstania. Czytelnik orzeknie, czy zapoznanie si z jej histori bdzie interesujce, a take inspirujce dla tych, ktrzy chc dy do budowania solidnych i trwaych marek prowadzonych przez siebie przedsibiorstw. Ojciec pisa ksik u schyku swojego ycia (zmar w 1984 r.), bdc osiemdziesiciolatkiem, nie opuszczajcym domu z powodu cikiej choroby. W tej sytuacji dostp do rde by bardzo ograniczony. W pewnym stopniu, zwaszcza w odniesieniu do wydarze 1950 r., daway te o sobie zna ograniczenia cenzuralne. Wydaje si, e mimo to lektura Jego ksiki moe dostarczy satysfakcji, i to na kilku paszczyznach. Mionik varsavianw znajdzie w niej sporo szczegw, zwizanych z histori stolicy i losami mieszczaskiej rodziny. Niemao informacji skada si na praktyczne know-how prowadzenia duej firmy handlowej. Cho rzadkie w tekcie,
dla ekonomisty mog okaza si interesujce uwagi i opinie dotyczce szerszych aspektw wczesnego ycia gospodarczego. W stosunku do pierwotnej postaci ksiki, w obecnym wydaniu zostay wprowadzone uzupenienia dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, oryginalny tekst zosta uzupeniony materiaami ilustracyjnymi w rozumieniu nie tylko fotografii i materiaw reklamowych, ale take cytatw z Biuletynu Firmowego, wczesnych czasopism, listw, dokumentw itp., z przekonaniem, e wspczesnemu czytelnikowi, ktry nie pamita realiw pierwszej poowy XX w., a tym bardziej wczeniejszego okresu, warto koloryt tamtych czasw przybliy. Po drugie, podjem si dopisania ostatniego rozdziau ksiki, obejmujcego lata 1950-2005. Cho lata te to przede wszystkim dugi okres przerwy w dziaalnoci gospodarczej firmy (1950-2001), to kilka kwestii wartych byo poruszenia. Przy studiowaniu dokumentw i relacji wiadkw dotyczcych Domu Towarowego Bracia Jabkowscy ogromne wraenie zrobi na mnie incydent grabiey w maju 1950 r.: w bardzo krtkim czasie sprawnie i trwale zagrabiony zosta cay firmowy majtek w sposb, ktry pozwala sdzi, e procedura takich dziaa bya przez wczesne wadze starannie opracowana i notorycznie praktykowana. Bez ambicji krelenia historycznego ta, chciaem przedstawi ten incydent jako przypadek ilustrujcy tzw. "drug bitw o handel", jak wczenie wadze wyday prywatnym przedsibiorstwom. Bitwa zostaa przez wadze "wygrana" i przez kilka dziesitkw lat tradycje kupieckie rodziny kontynuowa tylko stryj Zbigniew Jabkowski z on, zamieszkali po wojnie w Londynie. Wymagao rwnie wyjanienia, dlaczego zainicjowane w 1990 r. i trwajce bez przerwy przez 15 lat procesy prawne, zmierzajce do odtworzenia firmy Dom Towarowy Bracia Jabkowscy i odzyskania przynajmniej czci zagrabionego majtku, nie zostay jeszcze z sukcesem zakoczone. Kolejny fragment rozdziau kontynuujcego histori spisan przez mojego Ojca powiciem zmaganiom firmy z odzyskan nieruchomoci przy ul Chmielnej 21;
cho nikt z obecnego zarzdu Domu Towarowego Bracia Jabkowscy nie mia dowiadcze kamienicznika, to z tej przygody wyszlimy z zachcajcymi rezultatami.
W ostatniej czci rozdziau jest mowa o swego rodzaju zamkniciu historii minionych 120 lat, w postaci imprez i rnych inicjatyw zwizanych z t rocznic, a take o zamiarach na przyszo. Duga historia firmy i potrzeba rocznicowej refleksji skaniaj do szukania odpowiedzi na pytanie, co w tej historii byo najwaniejsze? Co decydowao o tosamoci Spki? Jakie jest przesanie dla kontynuatorw jej tradycji? Histori firmy mona postrzega jako kolejne fazy wzrastania - od malekiego sklepiku w suterenie przy ul. Widok (1884), poprzez kolejne, coraz wiksze lokale rodzinnej spki, ktra okrzepa w okazaym kilkupitrowym budynku przy ul. Brackiej 23 (1900). Budowa przy ul. Brackiej 25 nowego, siedmiokondygnacyjnego gmachu Domu Towarowego
(1914), ktry utrwali pozycj najwikszego domu handlowego w kraju, utworzenie Domu Towarowego w Wilnie (1919, szybkie powojenne odrodzenie (1945) - to wiadectwa rozwoju i powodzenia. Ale histori t mona te rozpatrywa z perspektywy przeszkd, potkni i mozolnego wychodzenia z opresji. Oto inauguracja Domu Towarowego przy Brackiej 25 zbiega si z wybuchem I Wojny wiatowej i handel wysykowy, stanowicy przedtem 50% obrotu Spki, zamar zupenie. Oto inwestycja
w wietnie zapowiadajcy si handel z Rosj, jak by Wileski Dom Towarowy, stracia sens po ustaleniu i zamkniciu granicy wschodniej (1921). Oto galopujca po wojnie inflacja zaowocowaa kilkuletnimi stratami , niewypacalnoci i postpowaniem ukadowym z wierzycielami (1926). Oto wiatowy kryzys gospodarczy i dramatyczny spadek cen (1930-1934) zmusiy do wyprzeday majtku ruchomego, redukcji personelu i ograniczenia dziaalnoci. Gotowe plany rozbudowy Domu Towarowego w Warszawie po przezwycieniu kryzysu (1939) nie doszy oczywicie do skutku. Okupanci zamknli firm, a nastpnie zezwolili na dziaanie w bardzo ograniczonym zakresie. W powstaniu gmach zosta wypalony, a wszelki majtek ruchomy przepad. Kolejne zarzdzenia wadz komunistycznych po wojnie (1948) dawiy wolny handel,
a gdy okazay si w stosunku do Spki niewystarczajce, bezpieka osadzia zarzd na Rakowieckiej, a majtek cakowicie rozgrabiono (1950) z przekonaniem, e to koniec bytu przedsibiorstwa. Co zatem okrelio histori firmy? Nie marsz od sukcesu do sukcesu, tylko mozolne podnoszenie si po potkniciach i porakach. Nie kontentowanie si zdobyt pozycj, tylko budowanie nowych przyczkw. Nie wykorzystywanie ludzi dla potrzeb firmy tylko podporzdkowanie regu dziaania potrzebom i oczekiwaniom ludzi: klientw, pracownikw, akcjonariuszy. By moe to wanie stae zmaganie si z kopotami, trwanie mimo potkni i zagroe, czyni los firmy typowym dla warunkw polskich i warszawskich? Moe dziki tej typowoci wydaje si on warszawiakom bliszy i bardziej swojski? Tak prbuj sobie wytumaczy to, co w cigu ostatnich 15 lat stara o reaktywacj firmy byo dla mnie najprzyjemniejsze: cigle utrzymujca si rozpoznawalno marki i czsto objawiana spontaniczna yczliwo wobec formalnie nieistniejcego przez p wieku przedsibiorstwa. "To pan jest synem Braci Jabkowskich?" - upewnia si urzdniczka w magistracie przeczytawszy zoone dokumenty i sprawa jest zaatwiana z mniejsz ni zwyczajowa zwok. Wyszy urzdnik (wczeniej mi nieznany) niegdysiejszego Ministerstwa Budownictwa, po wydaniu oczekiwanej przez nas decyzji, wyszed do mnie na korytarz i zacz wspomina: babcia, yjca przed I Wojn wiatow w majtku pod Sanokiem chtniej wybieraa si na eleganckie zakupy do Braci Jabkowskich ni do Wiednia, mimo e odlego bya podobna, a do Warszawy trzeba byo pokona granic. Powstae w 1992 r. Prywatne Liceum Kupieckie w Warszawie przyjo imi Braci Jabkowskich, bo "to legenda Warszawy uosabiajca etos polskiego kupiectwa" (cytuj z ulotki promujcej to znakomite liceum). Kiedy tumaczyem takswkarzowi (2005 r.!) gdzie chc dojecha - tam gdzie Zgody czy si z Brack - potwierdzi po swojemu "znaczy, pod Braci Jabkowskich". 56% przechodniw, ankietowanych w rdmieciu w 2004 r. rozpoznawao mark Dom Towarowy Bracia Jabkowscy. Niemal wszyscy spord yjcych jeszcze byych pracownikw firmowych utrzymuj kontakt midzy sob i staraj si wspiera obecne pokolenie w staraniach o odzyskanie Domu. Podobne przykady mona mnoy. Usiujc objani to zjawisko i pamitajc, e dotyczy ono nie tylko osb starszych, ktre mona podejrzewa o sentymenty po prostu, bybym skonny postawi tez, e przejawia si w ten sposb potrzeba poszukiwania tosamoci miasta okrutnie potraktowanego przez histori, kiedy to zniszczeniu ulegy nie tylko budynki, ulice, pomniki, ale znikny take dawne nazwy, firmy czy lokalne tradycje. Na pewno elementem takiej tosamoci jest nie tylko pomnik czy plac, ale i pami codziennego ycia, a w niej pami firm takich jak Blikle, Wedel, Bazarnik czy Bracia Jabkowscy. Grupa osb szczeglnie firmie przychylnych utworzya w 2004 r. Stowarzyszenie Przyjaci Domu Towarowego Bracia Jabkowscy. To ich staraniem obchody 120-lecia zyskay znaczny rozmach, przygotowane zostao okolicznociowe wydawnictwo, a w podwrku kamienicy przy ul Chmielnej 21 dziaa Galeria Jabkowskich, proponujc co miesic now wystaw. Czonkom Stowarzyszenia, a zwaszcza p. Monice Sajkowskiej, ktra wzia na siebie ciar opracowania materiaw ilustracyjnych do tej ksiki, skadam t drog serdeczne podzikowanie. Dzikuj rwnie adw. Jerzemu Naumannowi za pomoc w opisaniu zmaga prawnych ostatnich lat, Ewie Mackiewicz
(z d. Jabkowskiej) m.in. Za zebranie relacji yjcych pracownikw firmy, za innym czonkom rodziny Jabkowskich, zwaszcza Tomaszowi i Hani, za przeszukanie domowych archiww.

Z prespektywy czasu
Jan Jabkowski